۹ نوامبر ۲۰۲۶ - یافته‌های یک تحقیق جدید که در نشست سالانه انجمن اروپایی مطالعه دیابت (EASD) در میلان ایتالیا ارائه شد، نشان می‌دهد که افراد مبتلا به دیابت نوع ۱ می‌توانند با استفاده از دستگاه‌های پایش مداوم گلوکز (CGM)، یک ماراتن را با ایمنی کامل تمام کرده و به زمان‌های پایانی مشابه با دونده‌های بدون دیابت دست یابند. این مطالعه توسط میخال کولکی، دکتر آندزژ گاورسکی و همکاران در دانشگاه علوم پزشکی پوزنان و بیمارستان شهری راشیا در پوزنان، لهستان انجام شده است.

تکمیل یک مسابقهٔ دو ماراتن در افراد مبتلا به دیابت نوع ۱ (T1D) مستلزم برقراری تعادل میان مصرف انرژی، دریافت کربوهیدرات، تنظیم دوز انسولین و پایش گلوکز است. شواهد مربوط به الگوهای قند خون و دقت دستگاه‌های  CGMدر طول تمرینات استقامتی طولانی‌مدت در شرایط واقعی مسابقه، محدود است. از این رو، پژوهشگران سطوح قند خون، میزان مصرف کربوهیدرات و دقت  CGMرا در طول ماراتن ۲۰۲۵ پوزنان (یک مسابقه استاندارد ۴۲ کیلومتری) مورد ارزیابی قرار دادند.

این مطالعهٔ مشاهده‌ای شامل ۲۰ دونده آماتور بود: ۱۰ نفر مبتلا به دیابت نوع ۱ با سابقه بیماری حداقل یک سال و ۱۰ نفر گروه کنترل بدون دیابت. برای شرکت‌کنندگان مبتلا به دیابت نوع ۱، محدوده هدف قند خون پیش از مسابقه ۱۴۰ تا ۲۰۰ میلی‌گرم در دسی‌لیتر تعیین شد. دوز انسولین پایه در روش تزریق چندگانه روزانه (MDI) به میزان ۲۵٪ و در پمپ‌های انسولین غیرهیبریدی به میزان ۵۰٪ کاهش یافت؛ در حالی که شرکت‌کنندگان از سیستم‌های حلقه بسته هیبریدی (Hybrid Closed-Loop)، هدف قند خون را روی ۱۵۰ میلی‌گرم در دسی‌لیتر تنظیم کردند. از میان شرکت‌کنندگان، ۵ نفر از روش تزریق چندگانه روزانه (MDI)، ۳ نفر از تزریق زیرپوستی مداوم انسولین (CSII) و ۲ نفر از سیستم‌های تجویز خودکار انسولین (AID) استفاده می‌کردند. در پنج ایستگاه بازرسی (شروع، کیلومتر ۱۰، ۱۹، ۳۰ و پایان)، قند خون با گلوکومتر اندازه‌گیری و با دو سیستم CGM(یکی با اسکن متناوب و دیگری به صورت لحظه‌ای/Real-time) مقایسه شد. پژوهشگران در صورت نیاز، کربوهیدرات یا انسولین را به شرکت‌کنندگان تجویز کردند. دقت CGMبا استفاده از روش استاندارد MARD(میانگین اختلاف نسبی مطلق) ارزیابی شد که نشان‌دهنده میانگین درصد اختلاف بین قرائت‌های سنسور و مقادیر مرجع گلوکومتر است.

مشخصات پایه شرکت‌کنندگان در دو گروه دیابتی و غیردیابتی مشابه بود. از نظر سنی تفاوت معناداری مشاهده نشد (۳۵.۴ در برابر ۳۹.۷ سال) و در هر گروه ۸ مرد و ۲ زن حضور داشتند. در گروه دیابتی، میانهٔ مدت زمان ابتلا به دیابت ۱۶.۵ سال و میانگین هموگلوبین گلیکوزیله (HbA1c) ۶.۴ درصد بود. عملکرد ماراتن نیز تفاوت معناداری بین دو گروه نداشت؛ زمان اتمام مسابقه برای گروه دیابتی ۲۲۸ دقیقه و برای گروه کنترل ۲۴۸ دقیقه بود.

در طول مسابقه، شرکت‌کنندگان مبتلا به دیابت به‌طور میانگین ۵۳.۵ گرم کربوهیدرات در ساعت مصرف کردند که معادل ۲.۶۱ گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن در طول ماراتن است. مقادیر میانه قند خون مویرگی اندازه‌گیری شده با گلوکومتر به این شرح بود: ۱۸۳.۵ میلی‌گرم در دسی‌لیتر در شروع، ۱۱۹.۵ در کیلومتر ۱۰، ۱۴۲.۵ در کیلومتر ۱۹، ۱۲۱.۵ در کیلومتر ۳۰ و ۱۰۸.۵ در پایان مسابقه.

تنها یک شرکت‌کننده دچار دو بار افت قند خون (هیپوگلیسمی) شد، اما با این وجود مسابقه را به پایان رساند. این فرد در طول مسابقه ۴۹.۵ گرم کربوهیدرات در ساعت مصرف کرده بود.

دقت دستگاه‌های  CGMدر طول ماراتن کاهش یافت. قرائت‌های  CGMبه‌طور میانگین حدود ۴۳٪ در سیستم اسکن متناوب و ۳۷٪ در سیستم لحظه‌ای با اندازه‌گیری‌های گلوکومتر اختلاف داشت و به ترتیب مقادیر قند خونی را ۳۲.۲ و ۵۰.۴ میلی‌گرم در دسی‌لیتر بیشتر از واقعیت نشان می‌داد (بیش‌تخمینی).

نویسندگان مطالعه می‌گویند: «در این مطالعهٔ مشاهده‌ای کوچک، تمام دونده‌های مبتلا به دیابت نوع ۱ ماراتن را با عملکردی مشابه گروه کنترل به پایان رساندند. تنها دونده‌ای که دچار افت قند خون شد، مسابقه را با سطح گلوکز زیر ۱۴۰ میلی‌گرم در دسی‌لیتر شروع کرده بود. از آنجایی که دقت  CGMدر طول مسابقه با گلوکومتر متفاوت بود، دونده‌ها در رویدادهای استقامتی طولانی باید از گلوکومتر استفاده کنند، به‌ویژه زمانی که حس بدن با عدد سنسور مطابقت ندارد.»

آن‌ها افزودند: «ترس از هیپوگلیسمی مانع اصلی فعالیت بدنی است و با وجود فواید بزرگ ورزش، تا ۴۵ درصد از افراد مبتلا به دیابت نوع ۱ را تحت تأثیر قرار می‌دهد. مدیریت گلوکز زمانی که سطوح به سرعت تغییر می‌کنند، چالش‌برانگیز است. مطالعهٔ ما نمونه دیگری است که نشان می‌دهد با آموزش صحیح و مدیریت دقیق قند خون، افراد مبتلا به دیابت می‌توانند در دشوارترین ورزش‌های استقامتی نیز شرکت کنند.»

در نهایت محققان توضیح دادند: «افراد مبتلا به دیابت نوع ۱ که برای ماراتن آماده می‌شوند، باید قبل از شرکت در مسابقه، برنامه شخصی مدیریت گلوکز، کربوهیدرات و هیدراتاسیون خود را با پزشک در میان بگذارند. مهم‌ترین بخش، استراتژی مناسب مدیریت انسولین، از جمله کاهش دوز انسولین پایه و/یا انسولین پرندیال است. البته عوامل فردی مانند کنترل پایه قند خون، تجربه ورزشی، مدت زمان ابتلا و وجود عوارض دیابتی نیز بسیار تعیین‌کننده هستند. برای مثال، برخی افراد باید قبل از شروع تمرینات استقامتی با متخصص قلب مشورت کنند.»

منبع:

https://medicaldialogues.in/diabetes-endocrinology/news/running-marathons-with-type-1-diabetes-can-be-safe-shows-small-study-using-continuous-glucose-monitoring-devices-182520